علائم و درمان آرتروز کمر و ستون فقرات

 

آرتروز کمر یک مشکل شایع در ستون فقرات کمری است که می تواند باعث علائم زیادی شود.

نشانه های بروز آرتروز کمر چیست

آرتروز کمر یکی از شایع ترین علل کمر درد است. آرتروز یک مشکل شایع در ستون فقرات کمری است که می تواند باعث علائم زیادی شود. آرتروز کمر و ستون فقرات یک مشکل شایع در بین بیماران مسن بوده ولی ممکن است در بین همه رده های سنی مشاهده گردد. آرتروز کمر ، عارضه ای است که در مفاصل متصل کننده ی مهره ها ایجاد می شود. اگر فردی از اعضای خانواده شما مبتلا به اسپوندیلوز است، شما نیز ممکن است به گردن درد یا کمردرد مرتبط با اسپوندیلوز دچار شوید.

شایع ترین نوع آرتروز ستون فقرات ، استئوآرتریت یا آرتروز استهلاکی (آرتروز فرسودگی و پارگی) می باشد. آرتروز کمر بیش از هر چیز، به مهره های کمری واقع در انتهای ستون فقرات حمله می کند. علائم زیادی خبر از بروز این بیماری می دهند که باید نسبت به آنها هوشیار بود.در این مطلب به 6 علامت مشخص آرتروز کمر اشاره کرده و توصیه می کنیم با مشاهده آنها با پزشک متخصص مشورت کنید.

آرتروز کمر در ناحیه پایین ستون فقرات بروز می کند. این نوع آرتروز مانند آرتروز هر قسمت دیگری از بدن ناشی از پدیده تخریب مفصل است. در واقع غضروف آسیب پذیر شده و غشای سینوویال مفصل دچار التهاب می شود و ضخامت انتهاهای استخوان ها افزایش پیدا می کند.

بعد از 65 سالگی معمولا آرتروز کمر، مفاصل بین مهره ای پشتی را درگیر می کند. این نوع آرتروز در بیماران جوان تر بیشتر در ناحیه دیسک های بین مهره ای جا خوش می کند.

 

 

آرتروز کمر یکی از شایع ترین علل کمر درد است

علائم آرتروز کمر :

**درد انتهای کمر که با راه رفتن تشدید می شود

بر اساس بررسی های محققان فرانسوی، 84 درصد آقایان و 74 درصد خانم های بالای 50 سال در عکس های رادیولوژیعلائمی از آرتروز کمری را دارند. در واقع با در نظر گرفتن تعداد مفصل ها و فشردگی مهره های کمری، این میزان شیوع قابل فهم به نظر می رسد.

دردهای ناشی از این مشکل در اکثر موارد «دردهای مکانیکی» بوده و با راه رفتن تشدید می شود. ممکن است فردی بعد از یک کیلومتر دچار کمردرد شود و فرد دیگری با پنجاه متر پیاده روی نیز احساس درد کند. در این صورت بیمار باید به مدت چند دقیقه ای توقف کرده و دوباره مسیر خود را در پیش بگیرد.

دلیل آن چیست؟

مهره های کمری با ساخت استخوان اضافی نسبت به ضعف مفصل واکنش نشان می دهند و این مسئله باعث تنگی کانال نخاعی کمر شده و حرکت ستون فقرات را محدود می کند. این مسئله نیز باعث ایجاد درد در این ناحیه خواهد شد.

**دردهای ناگهانی بعد از تحرک بدنی

در این صورت درد در ناحیه انتهای کمر بسیار شدید است و بعد از هر نوع فعالیت بدنی، از بلند کردن اشیا گرفته تا حتی یک عطسه ساده ، درد ناگهانی بروز می کند. این درد همچنین به پای بیمار سرایت می کند.

دلیل آن چیست؟

این درد از ضعف دیسک بین مهره ها که از حلقه فیبری غضروفی تشکیل شده ناشی می شود و بخشی از هسته ژلاتینی داخل دیسک بیرون می زند که به آن بیرون زدگی دیسک (فتق دیسک) گفته می شود.
برخی افراد که از درد کمری رنج می برند، خمیده راه می روند، زیرا خم شدن با گشاد کردن کانال تنگ شده نخاعی باعث تسکین مفاصل کمری می شود

این بیرون زدگی به ریشه های عصب سیاتیک فشار وارد می کند و ممکن است باعث بروز سیاتیک شده و یا به عصب کرورال فشار آورده و باعث بروز سیاتیک پا (جلوی ساق پا) می شود.

**نیاز به خم کردن کمر

برخی افراد که از درد کمری رنج می برند، برای تسکین درد خود به سمت جلو خم می شوند. در واقع کمر خود را خم کرده و خمیده راه می روند. این افراد همچنین با دوچرخه سواری نیز تسکین پیدا می کنند و بر خلاف پیاده راه رفتن که باعث درد می شود، می توانند کیلومترها دوچرخه سواری کنند.

دلیل آن چیست؟

خم کردن پشت با گشاد کردن کانال تنگ شده نخاعی کمر باعث تسکین مفاصل کمری می شود. مشکل تنگی کانال نخاعی به دلایل متعددی بروز کرده و باعث کمردرد می شود. توجه داشته باشید ممکن است در مواردی علی رغم آسیب زیاد مفصل و غضروف، فرد هیچ دردی احساس نکند، ولی برخی بیماران با رادیوگرافی نسبتا طبیعی، دردهای شدیدی احساس کنند. لذا لازم است که این گونه دردها حتما توسط پزشک متخصص بررسی شود.

**گزگز و درد پراکنده در پاها

درد آرتروز کمری در برخی مواقع انتشار یافته و به ران ها و پاها بویژه در حین راه رفتن منتقل می شود. این دردها با مور مور شدن و گزگز همراه است.

دلیل آن چیست؟

تنگی کانال نخاع باعث ایجاد فشردگی مسیر عصب سیاتیک یا عصب کرورال شده و باعث بروز درد می شود.

**فلج یا ضعف (در موارد نادر)

عدم عملکرد درست دیسک های بین مهره ای می تواند باعث بروز فلج شود که در نتیجه فشردگی عصب سیاتیک بروز می کند.

دلیل آن چیست؟

دردهای رادیکولار (دردهای مربوط به ریشه اعصاب مانند سیاتیک) می تواند باعث بروز بی حسی در اعضای تحتانی یا یک ضعف دائمی (پارالیز یا پارزی یا فلج ناقص) شود. این تغییرات معمولا بسیار دیر بروز می کنند و فلج کامل به ندرت پیش می آید. در صورت بروز این مشکل بیمار هرگز به صورت فلج شده از خواب بیدار نمی شود، بلکه تغییرات به کندی صورت گرفته و ضعف حاصل می شود.

**احساس خشکی در کمر

در این صورت به نظر می رسد که حرکت ستون فقرات محدود شده است و بیمار به راحتی نمی تواند بدن خود را خم و راست کند.

دلیل آن چیست؟

آرتروز به واسطه استقرار خود در مفاصل و اثرات خود روی بافت های خارج و داخل مفصلی باعث بروز خشکی مفصلی می شود. این مسئله نیز به صورت کاهش انعطاف پذیری مفاصل خود را نشان می دهد. البته این پدیده یک واکنش طبیعی و محافظتی فیزیولوژیکی بدن است. به این صورت که بدن تحرک خود را از دست می دهد تا درد کمتر شود. عضلات نیز به دلیل چسبندگی و فیبروزه شدن، با کاهش انعطاف پذیری و کشسانی مواجه می شوند.

 

یکی از شایع ترین دردهای مربوط به ستون فقرات آرتروز کمر  است

درمان آرتروز کمر :

درمان آرتروز کمر بر تسکین و کاهش درد و افزایش توانایی عملکرد بیمار متمرکز است. هدف اصلی این درمان بهره مندی بیمار از یک سبک زندگی سالم به شمار می رود. درمان ابتدایی با کاهش وزن بیمار، در صورت داشتن اضافه وزن، آغاز می شود و در مجموع از همه بیماران خواسته می شود تا وزن خود را در حد مناسبی حفظ کنند. درمان آرتروز ستون فقرات به درمان گردن درد و عوارضی که به دنبال دارد کمک میکند. از مسکن ها نیز برای درمان آرتروز کمر استفاده می شود.

درمان آرتروز کمر در اکثر موارد بدون جراحی صورت می گیرد، اما گاهی چاره ای جز انجام جراحی وجود ندارد. اسئوآرتریت ستون فقرات یکی از علل تنگی مجرای نخاع یا استنوسیس است. در صورت مختل شدن عملکرد روده و مثانه، آسیب دیدن دستگاه عصبی یا ناتوانی در راه رفتن، انجام عمل جراحی ضرورت می یابد.

؟

آرتروز ستون فقرات(اسپوندیلوز):درمان و علائم

اسپوندیلوز یا آرتروز ستون فقرات یک بیماری است که بر اثر فرسایش بدن به وجود می آید به این معنا که این بیماری عموما با بالا رفتن سن ایجاد می شود. تعجبی ندارد که با بالا رفتن سن افراد بدن آن ها فرسایش میابد. بعد از سال های طولانی استفاده از ستون فقرات ، مهره ها و مفاصل آن و همینطور رباط ها و دیسک های بین مهره ای دچار تغییراتی می شوند و کارایی قبل را نخواهند داشت اما درمان آرتروز ستون فقرات چیست؟

درست که بالا رفتن سن در تمامی افراد رخ می دهد اما همانطور که موی بعضی افراد زودتر سفید تر می شود ، بعضی افراد نیز اثرات بالا رفتن و فرسایش ستون فقرات درد ستون فقرات را زودتر از بقیه تجربه می کنند البته ممکن است بعضی افراد نیز هرگز دردی را تجربه نکنند ، این مسئله بستگی به این دارد که چه قسمت هایی از ستون فقرات دچار تغییر شده و این تغییرات بر نخاع و کانال نخاعی و اعصاب اثر گذاشته است یا نه .

بیماری‌های فرسایشی ستون فقرات از شایع‌ترین علت بیرون‌زدگی و پارگی دیسک‌ گردن می‌باشد و ناشی از روند طبیعی بالارفتن سن و فرسایش بدن می‌باشد. به مرور زمان، رباط‌ها و همچنین لایه‌ی خارجی دیسک‌ها ضعیف می‌شوند و محتویات داخلی دیسک، ایجاد حالت برآمدگی می‌کند و باعث می‌شود که دیسک از فضای طبیعی خود تجاوز کند و به نخاع یا ریشه‌های عصبی فشار وارد کند.

ستون فقرات و ارتروز کمر می تواند تمامی قسمت های ستون فقرات را تحت تاثیر قرار دهد و علائم ناشی از آن بستگی به این دارد که چه قسمت از ستون فقرات درگیر شده است :

گردن ( بالای ستون فقرات) ، وسط کمر( ستون فقرات سینه ای) یا پایین کمر

علائم و نشانه ها

همانطور که گفته شد علائم ناشی از آرتروز کمر و ستون فقرات بسته به این است که کدام قسمت ار ستون فقرات درگیر شده است، علائم می توانند بسیار خفیف یا تا حدی شدید باشند که موجب ناتوانی شخص شوند. برخی علائم مهم در ادامه آمده است:

آرتروز مهره های گردنی

–    درد گردن که گاهی شدت میابد و گاهی خوب می شود
–    درد گردن که تا شانه و بازو دست و انگشتان ادامه دارد
–    خشکی گردن و شانه در هنگام صبح و محدودیت حرکتی گردن
–    احساس گزگز و بی حسی در گردن یا شانه و دست ها
–    احساس ضعف و سستی در گردن، شانه بازو ها و دست ها و انگشتان
–    احساس سر درد در قسمت پشتی سر
–    سر گیجه و از دست دادن تعادل
–    مشکلاتی در بلع غذا ( این مورد نادر است ولی در صورت آسیب به طناب نخاعی احتمال آن هست)

آرتروز مهره های میانی کمر

–    درد درقسمت بالایی و میانی کمر
–    دردی که در هنگام خم و راست شدن شخص شدت پیدا می کند
–    احساس خشکی و بی حرکتی وسط کمر در هنگام صبح

آرتروز مهره های پایینی کمر

–    دردی که گاها شدید و گاها کم می شود
–    خشکی و بی حرکتی کمر در هنگام صبح
–    دردی که در هنگام استراحت یا بعد از ورزش کمتر می شود
–    احساس گزگز و بیحسی کمر
–    سیاتیک ( درد پاها که از کمر نشات می گیرد)
–    احساس سستی ، ضعف ، و سوزن سوزن شدن کمر یا پاها
–    مشکلات راه رفتن
–    مشکلاتی در دفع (این مورد نادر است ولی در صورت آسیب به طناب نخاعی احتمال آن هست)

علت ها و دلایل

دلیل عمده و اصلی آرتروز ستون فقرات فرسایش بدن با بالا رفتن سن است. شخص هر روز برای انجام کار های روزانه، بدن خود را تحت فشار زیادی قرار می دهد و این فشار سالیان متمادی ادامه دارد و می تواند تغییراتی را در ستون فقرات ایجاد کند. این تغییرات در آناتومی می تواند به تغییرات دیگر و فرسایش بیشتر و مشکلاتی در ستون فقرات منتهی شود و علائم آرتروز ستون فقرات بروز خواهند کرد..

اولین قسمت از ستون فقرات که دچار تغییراتی می شود ، دیسک های بین مهره ها هستند. به همین دلیل اکثر افرادی که آرتروز ستون فقرات (اسپوندیلوز) دارند مشکلات دیسک  نیز دارند.

دیسک های بین مهره ای و مفاصل فاست قسمت های متحرک ستون فقرات هستند به این معنا که ستون فقرات توسط این اجزا حرکت میکنند. به مرور زمان کلاژن(نوعی پروتئین) موجود در تغییر حالت می دهد و مولکول های جذب کننده آب نیز کاهش میابند و در نتیجه دیسک خشک تر و نازک تر می شود. نازک شدن دیسک به این معنا است که فضای کمتری بین مهره ها وجود خواهد داشت. از طرفی دیگر مفاصل فاست وظیفه حفظ ثبات ستون فقرات را بر عهده دارند. با تغییر حالت دیسک ها و فضای بین مهره ای نحوه حرکت مفاصل فاست نیز تغییر می کند: غضروف بین مفاصل تحت فشار قرار می گیرد و شروع به فرسایش یافتن می کند و همچنین مفاصل فاست بیش از قبل حرکت می کند و اینها ممکن است باعث التهاب و تحریک اعصاب در کانال نخاعی شود.

–    ستون فقرات در واکنش به حرکت بیش از حد مهره ها و مفاصل فاست(در اثر فرسایش دیسک ها) ، شروع به ساخت بافت های استخوانی در مهره ها می کند که به آن زائده یا خار استخوانی گفته می شود. متاسفانه این زائده های استخوانی گاهی به اعصاب اطراف خود فشار می آورند و موجب درد می شوند. همچنین ممکن است استخوان مهره ها به سمت داخل کانال نخاعی رشد کند و موجب تنگی کانال نخاعی شود.

–    ژن ها نیز در ابتلا به آرتروز ستون فقرات بی تاثیر نیستند . اگر شخصی از نزدیکان شما به این عارضه مبتلاست، احتمال داشتن درد گردن یا کمر بر اثر آرتروز در شما نیز بالا است.

–    در نهایت سبک زندگی و برخی عادات خاص نیز می تواند موجب ابتلا به آرتروز ستون فقرات شود. برای مثال سیگار کشیدن اثر زیادی بر تغییرات دیسک ها دارد و باعث آسیب دیدن سریع تر آن ها می شود.

تشخیص

بهترین راه برای تشخیص قطعی آرتروز ستون فقرات (اسپوندیلوز) انجام رادیوگرافی با اشعه ایکس است. پزشک ابتدا شرح حال بیمار را میگیرد و او را معاینه فیزیکی می کند. او علائمی مانند درد، خشکی و بی حرکتی ، ضعف ، نحوه واکنش و یا وجود بی حسی در ستون فقرات را بررسی می کند. در صورتی که با بررسی علائم احتمال ابتلا به آرتروز ستون فقرات را بدهد برای تایید تشخیص خود آزمایشات تشخیصی دیگری را تجویز می کند از جمله:

– رادیوگرافی با اشعه ایکس که تشکیل زائده های استخوانی، غضروف بین مفاصل فاست و دیسک ها ی بین مهره ای و فاصله مهره ها را نشان می دهد.( رادیوگرافی قادر به نشان دادن آسیب غضروف مفاصل فاست در مراحل اولیه آن نیست)

–    آزمایش خون برای اطمینان پزشک از مبتلا نبودن شخص به سایر بیماری ها

–    اسکن MRI برای نشان دادن آسیب احتمالی به دیسک یا محدود شدن فضایی که عصب های ستون فقرات از آن می گذرند

راه ها و روش های درمان

درمان بدون جراحی

اکثریت موارد ابتلا به آرتروز ستون فقرات (اسپوندیلوز) به روش های درمان آرتروز کمر به صورت غیر جراحی به خوبی پاسخ می دهند. برخی از این روش ها در ادامه آمده است:

دارو درمانی :  بعد از تشخیص پزشک در مورد ابتلا به ارتروز ستون فقرات اولین روش درمانی ، تجویز دارو است. نوع دارویی که پزشک تجویز می کند به شدت عارضه  و شدت درد بیمار و سایر علائم بستگی دارد و در اکثر موارد پزشک یک سیر صعودی را پیش می گیرد و با تجویز داروهایی ضعیف با دوز پایین آغاز می کند و در صورت عدم پاسخ دهی داروهای قوی تری تجویز می کند و در نهایت باز هم در صورت عدم تسکین درد تزریق دارو به ستون فقرات را تجویز میکند که مستقیما داروی مسکن قوی به محل درد تزریق می شود( در ادامه روش تزریق توضیح داده شده)

ماساژ ستون فقرات  : این تکنیک برای از بین بردن اسپاسم و گرفتگی عضلانی و از بین بردن انقباض و تنش مزمن در ماهیچه های کمر است. این تکنیک که توسط متخصص طب فیزیکی و توانبخشی انجام می شود با اعمال فشار همزمان با مالش دادن بافت نرم اطراف ستون فقرات به شیوه خاصی موجب آزاد سازی عضله ها ، تاندون ها و رباط ها در این ناحیه و تسکین درد می شود.

درمان های فیزیوتراپی  : انجام درمان های فیزیوتراپی و ورزش های ویژه در کنار دارو برای بسیاری افراد می تواند مفید باشد. هدف درمان های فیزیوتراپی تسکین درد ، بهبود حرکات بدن و بالا بردن توانایی و آمادگی جسمانی و سلامت کلی فرد است. درمان فیزیوتراپی همراه دیگر روش های درمانی انجام می شود. فیزیوتراپیست روش های درمانی را به کار می گیرد و حرکات اصلاحی را به شما آموزش می دهد  مختص شرایط شما طراحی شده است.

انجام حرکات اصلاحی به کاهش درد ، کاهش خشکی و بی حرکتی مفاصل فاست و افزایش انعطاف پذیری ستون فقرات ، افزایش قدرت عضلانی و استقامت کمک می کند. انجام این ورزش ها همچنین به کاهش وزن شخص کمک می کند که باعث کم شدن فشار وارد شده به مفاصل می شود. انواع ورزش های تجویز شده:

الف) حرکاتی برای افزایش دامنه حرکتی مفاصل: این حرکات به طور روزانه و برای حفظ دامنه حرکتی مفصل و کاهش خشکی و بی حرکتی مفاصل می باشد.

ب) حرکاتی برای تقویت عضلات : این حرکات نیز می تواند روزانه انجام شود، مگر این که درد بیمار شدید باشد. با تقویت عضلات ، آن ها بهتر می توانند از مفاصل پشتیبانی کنند. فیزیوتراپ روش صحیح انجام آن ها را به شخص آموزش می دهد.

ج) تمرینات استقامتی و هوازی : این تمرینات سه بار در هفته و برای ۲۰ تا ۳۰ دقیقه انجام می شود . این تمرینات به توان قلبی عروقی می افزاید ، وزن را کاهش می دهد و به کارایی کلی بدن کمک می کند.

استفاده از بریس ستون فقرات( گردن بند و کمر بند طبی)بسته به این که کدام قسمت از ستون فقرات بر اثر آرتروز دچار مشگل شده باشد ، ممکن است برای فرد مشکلات حرکتی مختلفی ایجاد کند چرا که آن به درستی حرکت شخص را کنترل نمی کند و ستون فقرات در آن ناحیه ثبات ندارد. عدم ثبات ستون فقرات می تواند احتمال وارد شدن آسیب عصبی( به ریشه های عصبی که از پشت ستون فقرات عبور می کنند) را افزایش می دهد. به همین دلیل ممکن است پزشک استفاده از بریس را برای مدتی تجویز کند. این روش یک درمان موقتی است که همراه با درمان فیزیوتراپی انجام می شود و نباید برای مدت طولانی به کار رود چون می تواند باعث تضعیف عضلات شود. معمولا گردن بندهای طبی بیشتر تجویز می شوند و در مواردی نیز استفاده از کمر بند طبی تجویز می شود. استفاده از بریس از طریق محدود کردن حرکت ستون فقرات و کم کردن فشار وارد شده به مهر ها ، از ستون فقرات حمایت می کند. همچنین بریس به شل شدن عضلات کمک میکند که این امر موجب کم شدن اسپاسم عضلانی و درد می شود.

چه زمان به جراحی نیاز است؟

تعداد بسیار کمی از بیماران به جراحی نیاز خواهند داشت . در موارد ابتلا به آرتروز به ندرت پیش می آید که به صورت اورژانسی نیاز به جرحی باشد. معمولا در ابتدا تمامی روش های غیرجراحی به کار گرفته می شوند. متخصص طب فیزیکی معمولا ترکیبی از دو یا سه روش درمانی را به کار می گیرد که موجب تسکین درد بیمار می شود و در بیشتر موارد این روش های غیر جراحی به خوبی جواب می دهند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *